2651022434 , 6977706649 - Οπλαρχηγού Πουτέτση 5 , 1ος Οροφος, Ιωάννινα tsekageorgia@yahoo.gr

Ο τρόπος με τον οποίο ένα μωρό καλωσορίζεται στον κόσμο έχει σημασία. Η πρώτη ώρα μετά τον τοκετό είναι μια μοναδική περίοδος για τη ζωή ενός ατόμου, μία ιερή ώρα, η διαχείριση της οποίας έχει βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις σε μητέρα και μωρό. Η επαφή <<δέρμα με δέρμα>> νεογέννητου και μητέρας είναι μία φυσική επιλογή όλων των θηλαστικών προς επίτευξη της επιβίωσης. Η μήτρα, ο πλακούντας και ο ομφάλιος λώρος παρέχουν θερμότητα, προστασία, θρέψη και οξυγόνωση στην ενδομήτρια ζωή. Κατ’επέκταση το σώμα της μητέρας είναι για όλα τα θηλαστικά το φυσικό περιβάλλον στο οποίο η ανάπτυξη συνεχίζεται. Το στήθος της μητέρας και το γάλα της παρέχουν ζεστασιά, φροντίδα, θρέψη, υποστήριξη της σωστής αναπνευστικής λειτουργίας και πολλά άλλα. Το σώμα της είναι ο ιδανικός τόπος στον οποίο εκπληρώνονται όλες οι ανάγκες ενός νεογέννητου μωρού.

Η τοποθέτηση του νεογέννητου επάνω στο γυμνό σώμα της μητέρας του αμέσως μετά τον τοκετό έχει πολλαπλά οφέλη:

• Βελτιώνεται η ψυχολογική σταθερότητα μητέρας-νεογέννητου.
• Αυξάνεται το δέσιμο και το αίσθημα προστασίας της μητέρας προς το νεογέννητο μωρό της.
• Προστατεύεται το μωρό από τις αρνητικές συνέπειες του αποχωρισμού.
• Βοηθά στην ιδανική ανάπτυξη του βρεφικού εγκεφάλου.
• Αυξάνεται το ποσοστό εγκατάστασης αποκλειστικού μητρικού θηλασμού (67% έαν η μητέρα έρθει σε επαφή με το μωρό της εντός της πρώτης ώρας έναντι του 23% στις μητέρες που 90 λεπτά μετά τη γέννα δεν ήρθαν σε επαφή) ενώ ταυτόχρονα οι μητέρες αυτές θηλάζουν για μακρότερο χρονικό διάστημα τα μωρά τους.
• Σταθεροποιείται ο αναπνευστικός, ο καρδιακός ρυθμός και η αρτηριακή πίεση του νεογέννητου ενώ διατηρούνται η θερμοκρασία και τα επίπεδα γλυκόζης σε φυσιολογικά επίπεδα.
• Ελαττώνεται η διάρκεια και ένταση του κλάματος και περιορίζεται η έκκριση ορμονών του stress.
• Το μωρό κατευθύνεται προς το στήθος και αρχίζει ενστικτωδώς να θηλάζει από μόνο του.

Η φύση προετοιμάζει το έδαφος για τη δημιουργία της δυάδας μητέρας- βρέφους. Βιοχημικοί διεγέρτες ( ενδογενή οπιοειδή πεπτίδια, οιστρογόνα και προγεστερόνη, προλακτίνη, βαζοπρεσίνη, ντοπαμίνη και ωκυτοκίνη ) κατακλύζουν τον εγκέφαλο της μητέρας δημιουργώντας ένα κύκλωμα ανταμοιβής διεγείροντας έτσι το αίσθημα φροντίδας. Η ωκυτοκίνη , η ορμόνη της αγάπης , είναι πολλαπλών καθηκόντων. Η έκκρισή της προκαλεί μητροσύσπαση και μείωση της κολπικής αιμορραγίας μετά τον τοκετό. Διεγείρει το αντανακλαστικό έκθλιψης του γάλακτος με αποτέλεσμα το πρωτόγαλα (πύαρ) να βγαίνει από τους γαλακτοφόρους πόρους και να ρέει πάνω στη θηλή. Αυξάνει το δεσμό αγάπης μητέρας-μωρού, βοηθά τη μητέρα να χαλαρώσει και αυξάνει την ικανότητα της να αποτυπώσει το πρόσωπο του παιδιού της ώστε να το αναγνωρίζει ανάμεσα από άλλα.

Τον τελευταίο αιώνα μπορούμε να πούμε ότι διεξάγεται ένα επικίνδυνο κοινωνικό <<πείραμα>> καθώς πλέον οι περισσότεροι τοκετοί διεξάγονται στα νοσοκομεία και τα νεογέννητα μωρά συστηματικά απομακρύνονται από της μητέρες τους. Τα μωρά, αναλαμβάνουν να τα φροντίζουν τρίτοι, στις πολύτιμες πρώτες ώρες της ζωής τους και λίγο απασχολεί η επίδραση που μπορεί να έχει αυτός ο διαχωρισμός στην κοινωνία μας. Δεν μπορούμε όμως πλέον να αγνοούμε τον όγκο των μελετών που επισημαίνουν τον κίνδυνο που μπορεί να επιφέρει αυτός ο διαχωρισμός.

Μέχρι να κοπεί ο ομφάλιος λώρος η μητέρα και το έμβρυο που κυοφορεί, συμβιώνουν ως ένας αυτόνομος βιολογικός οργανισμός. Η δυάδα αυτή παραμένει αδιαχώριστη, ώστε ακόμα και μήνες μετά τη γέννα μητέρα και βρέφος να ζουν σε μία βιολογική συνθήκη η οποία φέρει χαρακτήρες εθισμού. Όταν αποχωρίζονται και οι δύο βιώνουν σωματική και ψυχολογική στέρηση. Από μέρους του μωρού, η απομάκρυνση της μητέρας του είναι απειλητική για την ίδια του τη ζωή και η απάντηση σε αυτό του το βίωμα είναι η διαμαρτυρία. Ενστικτωδώς αντιδρά με έντονο κλάμα και αυξημένες κινήσεις που στόχο έχουν να τραβήξουν την προσοχή της μητέρας τους η οποία θα το προστατέψει.

Η μητέρα ως φυσικό περιβάλλον ενός μωρού, διαρκώς ελέγχει και τροποποιεί την έκθεση του στα περιβαλλοντικά ερεθίσματα και έτσι λειτουργεί ως ρυθμιστής της ανάπτυξης της εσωτερικής ομοιοστασίας του απογόνου της. Η ρυθμιστική αυτή αλληλεπίδραση μητέρας-μωρού είναι ουσιώδης υποκινητής για τη δημιουργία εγκεφαλικών συνάψεων και λειτουργικών εγκεφαλικών κυκλωμάτων. Ο εγκέφαλος των μωρών, τα οποία στερούνται επαφής με τη μητέρα τους, αναπτύσσεται με τελείως διαφορετική δομή. Οποιοσδήποτε παράγοντας ενισχύει την ανάπτυξη δεσμού αγάπης μητέρας-βρέφους ενισχύει και την ανάπτυξη του βρεφικού εγκεφάλου.

Οπότε η χωρίς ενόχληση επαφή δέρμα με δέρμα την πρώτη ώρα ζωής βοηθά την πιο γρήγορη εγκατάσταση αυτού του δεσμού καθώς και την πιο γρήγορή έναρξη και καθιέρωση του αποκλειστικού μητρικού θηλασμού. Η ανεκτίμητη αυτή στιγμή μητέρας και νεογέννητου θα έπρεπε να τιμάται και να προστατεύεται και αφού το καλωσόρισμα μιας νέας ύπαρξης έχει σημασία ας γίνει όπως πρέπει , <<δέρμα με δέρμα>> την πρώτη ώρα μετά τον τοκετό.

Τσέκα Γεωργία
Παιδίατρος